مونتاژ یک کامپیوتر (قسمت دوم / هارد درایو و درایوهای اپتیکال)
روزگاری بود که اگر یک هارددیسک 20 گیگابایتی داشتی همه متحیر میشدند، البته داریم تقریبا در مورد همین چند سال اخیر حرف میزنیم و کاری به سالهای دورتر و هاردهای چند مگابایتی یا حتی چند کیلوبایتی نداریم.
تهیه یک هارد دیسک جدید کار دشواری نیست و کافی است کمی در بازار گشت و گذار کنید تا بفهمید کدامیک با چه مارکی برای شما مناسب است، یا اینکه از انجمنهای اینترنتی مرتبط کمک بگیرید. اما وقتی یک هارد جدید تهیه شده، مونتاژ کردنش و جایگزین کردنش به جای هارد قدیمی یا در کنار هارد قدیمی از عهدهی خیلیها بر میآید و از عهده خیلیها هم نمیآید. لذا امروز قصد داریم در این رابطه و مونتاژ یک هارد دیسک جدید صحبت کنیم فرقی هم ندارد که قصدتان ارتقا باشد یا جمع آوری و مونتاژ یک کامپیوتر نو اگر نمیدانید چگونه هارد دیسک را مونتاژ میکنند این پست احتمالا به کارتان خواهد آمد.
توصیه های ایمنی
» کسانی که پستهای قبلی را دنبال میکردند حتما به خاطر دارند که پیشتر در پستی در مورد مونتاژ مادربرد و CPU صحبت کردیم. در آن پست تعدادی توصیه ایمنی شده بود مثل اطمینان از عایق بودن محیطی که مونتاژ یا پیش مونتاژ بر روی آن انجام میشود و غیره، نیازی به تکرار مکررات نمیبینم فقط به خاطر داشته باشید هارد دیسک جز قطعاتی است که احتمال خرابیاش بالاست و در حین پیش مونتاژ شدیداً احتمال اتصالیش در صورت استقرار در محل نامناسب وجود دارد پس بنابراین در حین کار با این قطعه دقت دو چندان لازم است ، از اینها که بگذریم اگر شما همهی قطعات یک کامپیوتر نو را از یک فروشنده تهیه کنید احتمال گرفتن مهلت تست برای هارددیسک به همراه سایر قطعات وجود دارد ولی وقتی فقط یک هارد دیسک به صورت جداگانه تهیه میکنید بعید است فروشندهیی به شما مهلت تست بدهد و کلاً هارددیسک جز قطعاتی است که در تک فروشی به هیچ عنوان با مهلت تست عرضه نمیشود پس بنابراین گارانتی قطعهیی که میخرید را در اینگونه موارد در نظر بگیرید و سعی کنید هارددیسکی با گارانتی معتبر و اسم و رسمدار تهیه کنید.
از مبحث توصیههای ایمنی که خارج شویم میرسیم به یک مسئله ، آن هم اینکه تفاوتی ندارد شما یک هارددیسک را به صورت IDE (Integrated Drive Electronics) است و به نوعی از کابلهای کانکتور و مرتبط کنندهی مادربرد و قطعاتی مثل هارد دیسک و سی دی رامها و دی وی دی رامها گفته میشود) و یا به صورت Sata (Serial Advanced Technology Attachment) نوع جدیدتری از این کابلهای رابط که سریعتر کارآمدتر است و توسط مادربردهای مدرنتر که در سالهای اخیر تولید شدهاند پشتیبانی میشود) نصب میکنید ، شیوهی نصب هر دو تقریبا یکسان است و این با شماست که حالا با انداختن یک نگاه به داخل کیستان یا مطالعه دفترچه مادربرد دریابید که بایستی از کدام نوع رابط استفاده کنید و هاردی تهیه کنید که از رابط مورد نظر شما استفاده کند.
مواد لازم:
هارددیسک یا احینا به جایش یک DVD-Rom یا CD-Rom (از همینجا حتما دریافتید این راهنما برای این دو مورد نیز کاربرد دارد)
کابلهای رابط موردنیاز (این کابلها معمولا به همراه پکیج مادربرد و یا کیس به شما عرضه می شوند، البته در برخی از مدلهای استثنائی از هارد دیسک کابلهای موردنیاز به همراه خود هارد پک شدهاند)
پیچ گوشتی به میزان لازم (ترجیحا چهار سو و در ابعاد مختلف)
نیش باریک یا ابزاری مشابه
در این راهنما قصد داریم این هارد IDE که در بالا مشاهده میکنید را بر روی یک کامپیوتر سوار کنیم البته در مورد هاردهای Sata هم به قدر کافی صحبت خواهیم کرد.
گام اول: نصب نرمافزار درایو جدید
در برخی موارد بسیار نادر ممکن است به همراه هارد دیسک یا درایو اپتیکال مورد نظر ما نرمافزاری نیز عرضه شده باشد و کمپانی سازنده توصیه کرده باشد که قبل/بعد از نصب درایو نرمافزار مذکور اجرا شود. در 99 درصد موارد پروسهی نصب و راه اندازی درایو جدید بدون اجرای نرمافزار توصیه شده هم بدون مشکل پیش میرود ولی خوب اگر فکر میکنید ممکن است به مشکل بر بخورید تصمیمگیری با خودتان است معمولا این نرمافزارها در حین پارتیشنبندی و تنظیمات اولیه درایو جدید یا شناسائی آن در موارد خاص توسط سیستم عامل کمک شایانی میکنند. (ناگفته نماند من روی کمتر هارد دیسکی در ایران همچین چیزی دیدم و روی هاردهای معمول در بازار عمدتاً نرمافزار خاصی عرضه نمیشود).
گام دوم: آماده سازی کامپیوتر
یک کلید در پشت پاور کامپیوتر وجود دارد ، اول با استفاده از آن کلید اطمینان حاصل کنید که برق ورودی به کامپیوتر به صورت کامل قطع است (بعد از زدن این کلید و قطع برق توصیه میشود تا حداقل 10 ثانیه صبر کنید تا جریان موجود بر روی مادربرد به صورت کامل تخلیه شود). بعد از قطع برق به صورت کامل میتوانید یک نفس راحت بکشید چون بزرگترین خطری که یک هارد دیسک را در حین نصب همواره تهدید میکند یعنی جریان الکتریسیته را از بین بردهاید و حالا میتوانید وارد کیس شوید!
باز کردن کیس با خودتان است چون هر نوع کیسی شیوهی خاص باز شدن خودش را دارد و البته در کیسهای جدید برداشتن پنل کناری کیس کار بسیار سادهای است ، اگر هم وسط مونتاژ یک کامپیوتر جدید هستید که هیچ (: کیس باز است دیگر!).
معمولا در کلاسهای آموزشی یک توصیه در اینگونه موارد میشود که فرض محال است ولی بد نیست بگوئیم تا فردا اگر اتفاقی افتاد از چشم من نبینید ، درست است که پاور را قطع کردهاید ولی حواستان باشد که ممکن است الکتریسیته ساکن موجود در کیس و مدارها بعضا باعث یک اتصالی کوتاه و صدمه زدن به سختافزار شود که البته خوشبختانه تا به حال نه همچین چیزی دیدهام نه برایم اتفاق افتاده ولی خوب در برخی فروشگاهها ابزارهای ایمنی ویژه اینگونه موارد عرضه میشود که میتوانید تهیه کنید یا الکتریسیته ساکن احتمالی را به روشهای معمول تخلیه نمائید.
گام سوم: یافتن فضای مناسب و خالی برای جا زدن درایو
در اکثر موارد جای مخصوص هارد درایوها در قسمت جلویی کیسها تعبیه شده است (در کیسهای استاندارد که به این صورت است) و پیدا کردن یک فضای خالی و مناسب جا زدن درایو کار چندان دشواری نخواهد بود.
اگر در باکسهای موجود در کیس که برای درایوها تعبیه شده است پیشتر درایو دیگری را جا زدهاید یا در آینده قصد انجام چنین کاری را دارید در صورت داشتن فضای کافی بد نیست بین هر درایو یک باکس فضای خالی بگذارید، این امر سبب ایمنی بیشتر و همینطور راحتی بیشتر برای باز کردنها و بستنهای بعدی میشود.
معمولا جا زدن هارد درایو در کیسهای مختلف در جای ویژهاش بر حسب نوع کیس و طراحیاش متفاوت است بهترین حالت متعلق به کیسهایی است که باکس ویژهی درایو به صورت ریلی در میآید درایو درش جا میخورد پیچ میشود و بعد دوباره باکس در سر جایش مستقر میشود. در برخی دیگر بایستی درایو را به صورت مستقیم در باکس مرتبطاش در داخل کیس جا زد محل پیچها را تطبیق داد و بعد درایو را به کیس و باکس مذکور پیچ کرد. ولی در کل اینکار اصلا پیچیده نیست و مهارت خاصی هم نیاز ندارد.
گام چهارم: یافتن کابلهای رابط مناسب
از اینجا به بعد کار چندان پیچیده و دشواری نداریم (البته تا اینجاش هم در تئوری پیچیده نبود ولی چپاندن درایوها داخل کیس بعضا آدم را کلافه میکند خصوصا در برخی از کیسهای تنگ و تاریک!). در تصویر بالا دو نوع کابل رابط که دو استاندارد متفاوت هستند را مشاهده میکنید ( یعنی IDE و SATA) هر یک از این کابلها دو سر دارد (یک سر میخورد روی مادربرد و یک سر هم میخورد به درایو) و البته کابل پاور ویژهی درایوهایی که از IDE پشتیبانی میکنند را میتوانید ببینید.
در تصویر دیگری هم که در بالا آورده شده است یک عدد هارد دیسک با پشتیبانی از رابط IDE آورده شده است، حالا اگر هارد شما IDE بود یک کابل پاور آزاد پیدا میکنید و وصل میکنید به ورودی پاور تا هارد از منبع تغذیه شما انرژی لازمش را بگیرد ، بعد هم کابل رابط IDE را میزنید به محلی که باید وصل کنید و در شکل مشخص شده نگران هم نباشید چون اصلا در هیچ شرایطی با توجه به نوع طراحی کابلها و محل اتصالشان شما نمیتوانید کابلی را اشتباهی جا بزنید. (توجه داشته باشید که میتوانید دو درایو IDE را را بر روی یک IDE Channel سوار نمائید- پائینتر در این مورد صحبت خواهیم کرد).
گام پنجم: تنظیم کردن جامپر درایو یا درایوها (فقط برای IDE)
به محل اتصال کابلهای IDE روی مادربرد IDE Channel میگوئیم ، هر مادربردی معمولا دو Channel دارد که به یکی Primary Channel و به دیگری Secondary Channel میگویند ، به هر یک از این کانالها اگر چه فقط یک کابل IDE وصل میشود ولی ما میتوانیم با استفاده از کابلهای اشتراکی IDE به هر کانال دو درایو متصل کنیم به تصویر زیر دقت کنید:
اینکه کدام Primary و کدام Secondary است را از خود مادربرد یا دفترچهاش میتوان فهمید. حالا فرض کنیم ما یک هارد دیسک داریم که به صورت IDE به Primary Channel مادربرد وصل است یک هارد دیسک نو هم خریدهایم که میخواهیم این دو هارد را به هم مرتبط کنیم و بعد هر دو را بیاوریم روی Primary Channel در این شرایط هاردی که مهمتر است و اطلاعات اصلی رویش است و کامپیوتر با آن بوت میشود را بایستی Master کنیم و هارد دیگر را Slave ، نترسید Master و Slave کردن اینها اصلا کاری ندارد.
اگر به یکی از تصاویر بالا که درش یک هارد IDE را نشان داده بودیم نگاه کنید در پشت هارد میبینید بخشی با عنوان Drive Jumper معین شده در این بخش قطعهی فلزی کوچکی وجود دارد که به آن جامپر میگویند (در تصویر بالا هم قابل رویت است) ، این جامپر را اگر در بخش درایو جامپر به حالتهای گوناگون بگذارید درایو Slave میشود یا Master میشود (نیش باریک اینجا لازم می شود!) ، حالا از کجا بفهمیم چگونه جامپر را جا بزنیم که درایوی را Master و Slave کنیم، هر درایوی که باشد فرقی ندارد رویش چاپ شده است که جامپر در چه وضعی آن را Master یا Slave می کند. بنا به نیازتان حالا یکی را مستر و دیگری را Slave می کنید و بعد کابل IDE را به صورت اشتراکی متصل میکنید و می زنید به IDE Channel مورد نظرتان.
درایوهای Sata
درایوهای IDE را به شما نشان دادیم انصاف نیست Sata ها را به شما نشان ندهیم و ندیده بمانید ، آنچه هم در بالا مشاهده میکنید یک درایو Sata است ، البته فکر کنم کسی که ازش عکس میگرفته آن را برعکس کرده تا محل اتصال کانکتورها در عکس بهتر بیافتند ، در زیر هم کانکتور Sata و همینطور کانکتور پاور مخصوص این نوع درایوها را میتوانید مشاهده کنید ، این کانکتورها هم طوری طراحی شدهاند که امکان اشتباه جا زدنشان وجود ندارد ، اگر دقت کنید میتوانید بفهمید چرا امکان اشتباه جا زدن وجود ندارد!
درایوهای Sata هم بعضاً جامپر دارند ولی کلا چون Sata تکنولوژی مدرنی است عمدتاً شما نیازی به تنظیم کردن جامپرها مثل درایوهای IDE ندارید و همان تنظیمات کارخانهای کار شما را راه میاندازد. بعضا فقط مجبورید کمی در بایوس بالا و پائین بروید.
گام ششم: تمام کردن کار
خوب حالا کار تمام است و وقتش است پاور را دوباره فعال کنیم و بعد هم کامپیوتر را روشن نمائیم ، به احتمال قوی بایستی هارد جدید را کامپیوتر پیدا کند و آماده استفاده باشد ، اگر یک هارد نو باشد و هارد دیگری در کار نیست بایستی آن را پارتیشن بندی کنید برای اینکار میتوانید سیستم را با یک سیدی ویندوز XP بوت کنید و بعد هارد را به صورت دلخواه پارتیشن بندی کنید.
بعضی وقتها برای اینکه هارد نو توسط کامپیوتر کشف شود بایستی آن را در BIOS آدرس دهی کنید و غیره که چندان پیچیده نیست نگاهی به بخش تنظیمات IDE یا Sata در بایوس بیاندازید اگر همهی آنچه در بالا گفته شد را فهمیده باشید تنظیمات این بخش اصلا توضیح نیاز ندارد و کار سادهای است.
یک نکته کنکوری هم وقتی روی سیستمی که یک هارد دارد هارد دومی را نصب میکنید ممکن است برای اولین بار بعد از نصب که سیستم را بوت کردید و ویندوز بالا آمد در ویندوز explorer هارد جدیدی قابل رویت نباشد ، باز هم نترسید بروید سراغ کنترل پنل ، Administrative Tools و بعد Disk Management معمولا ویندوز با ورود به اینجا به شما پیغام میدهد یک درایو جدید پیدا کرده فرمتش کند یا نه؟ و باقی قضیه.
نصب CD-ROM یا DVD-ROM هم به همین ترتیب است و اگر کمی دقت کنید برای نصب آن نیاز به راهنمای خاص دیگری ندارید.
برگرفته از آپدیت بلاگ
